سال سوم مجلس دوازدهم؛ بحران‌ها، ریزش اجتماعی و صدای زودهنگام پای انتخابات ۱۴۰۶

تفکر جوان ـساسان اشکش//مجلس دوازدهم در حالی ماه‌های آغازین سال سوم فعالیت خود را پشت سر می‌گذارد که کشور طی این مدت با مجموعه‌ای از بحران‌های سنگین و فرساینده روبه‌رو بوده است؛ بحران‌هایی که نه‌تنها فضای عمومی جامعه را تحت‌تأثیر قرار داد، بلکه مسیر طبیعی فعالیت‌های پارلمانی را نیز مختل کرد. از جنگ دوازده‌روزه تا جنگ رمضان و سپس موج فزاینده‌ی تورم و گرانی، فشار اقتصادی و روانی گسترده‌ای بر طبقات متوسط و پایین جامعه وارد شد؛ طبقات اجتماعی‌ای که بیشترین ارتباط را با نمایندگان حوزه‌های انتخابیه دارند و بیشترین انتظار را از آنان برای پیگیری مطالبات روزمره و معیشتی خود مطرح می‌کنند. این شرایط بخش قابل‌توجهی از زمان مفید نمایندگان برای حضور در حوزه‌های انتخابیه را از آنان گرفت و عملاً فاصله میان انتظارات مردم و توان اجرایی نمایندگان را بیشتر کرد؛ فاصله‌ای که امروز به شکل کاهش اعتماد و ریزش پایگاه اجتماعی خود را نشان می‌دهد.

در چنین وضعیتی، با وجود آن‌که تا پایان دوره مجلس دوازدهم بیش از یک سال و نیم باقی مانده، نشانه‌های آغاز فعالیت‌های محفلی، خانگی و غیررسمی کاندیداهای احتمالی انتخابات سال آینده به‌وضوح دیده می‌شود. دیدارهای محدود، نشست‌های کوچک، ارتباط‌گیری‌های هدفمند و حضور پررنگ‌تر در شبکه‌های اجتماعی، همگی حکایت از آن دارد که فضای سیاسی کشور آرام‌آرام وارد فاز رقابت شده است. این تحرکات زودهنگام بیش از آن‌که نشانه‌ای از شور انتخاباتی باشد، بازتابی از احساس خلأ عملکردی است که در بخشی از جامعه نسبت به نمایندگان فعلی شکل گرفته و حالا رقبای تازه‌نفس تلاش می‌کنند از این شکاف بهره ببرند.

در این میان، باید منتظر شنیدن شعارها و وعده‌هایی باشیم که بسیاری از نمایندگان امروز در تحقق آن‌ها توفیق چندانی نداشتند. ناکامی در اجرای برنامه‌ها و شعارهای اعلام‌شده موجب شده پایگاه اجتماعی آنان لرزان‌تر از گذشته شود؛ ریزشی که برای جبران آن زمان اندکی باقی مانده است. نمایندگان اکنون در موقعیتی قرار دارند که باید هم عملکرد گذشته را توضیح دهند، هم برای آینده برنامه ارائه کنند و هم اعتماد ازدست‌رفته را بازسازی نمایند؛ کاری دشوار در شرایطی که جامعه زیر فشار اقتصادی و روانی قرار دارد و حساسیت مردم نسبت به کارآمدی، صداقت و پاسخ‌گویی بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.

در نهایت، آنچه امروز دیده می‌شود نه صرفاً آغاز زودهنگام فعالیت انتخاباتی، بلکه بازتابی از شکاف میان وعده‌ها و واقعیت است؛ شکافی که اگر ترمیم نشود، می‌تواند معادلات انتخاباتی سال آینده را به‌طور جدی تحت‌تأثیر قرار دهد. جامعه‌ای که درگیر بحران‌های اقتصادی و امنیتی بوده، اکنون بیش از هر چیز به کارآمدی و شفافیت نیاز دارد و همین نقطه است که رقابت آینده را تعیین خواهد کرد. در این میان، اعلام رسمی وزارت کشور مبنی بر برگزاری انتخابات مجلس در اواخر سال ۱۴۰۶، به فضای سیاسی کشور چارچوب زمانی مشخصی داده و باعث شده تحرکات انتخاباتی زودتر از همیشه آغاز شود؛ تحرکاتی که به‌نظر می‌رسد در ماه‌های پیش‌رو شدت بیشتری پیدا کند.